✦ Gastblog Derealisatie

Toen een vriend ineens ver weg leek

door Tom • • 5 min leestijd
Een man zit met een kop koffie aan een tafeltje in een café en kijkt naar buiten.
Sfeerfoto ter illustratie, niet gemaakt tijdens het moment uit dit verhaal.

Luister naar dit verhaal · 7 min

0:00 6:33

Voorgelezen door een AI-stem

Ik zat op een donderdagavond tegenover Bram in een café vlak bij het centraal station. Hij vertelde over zijn nieuwe huis en hoe hij een kledingkast in elkaar had gezet met één plank over. Hij vertelde dat de kast tot nu toe rechtop stond, dus dat hij optimistisch bleef.

Er stonden twee lege koffiekopjes op tafel en buiten reed een bus langzaam door de regen. Niets bijzonders dus. Toch weet ik nog precies wanneer het gesprek anders begon te voelen.

Alsof je in een film bent beland.

Bram was nog aan het praten toen ik merkte dat zijn stem vreemd klonk. Niet zachter, maar verder weg, alsof ik hem hoorde via een luidspreker in een andere kamer. Ik keek naar zijn gezicht en herkende hem gewoon. Tegelijk leek hij ineens deel van een scène waar ik naar zat te kijken.

Het licht boven ons viel op de houten tafel. Ik zag de kringen van onze kopjes, een kruimel naast mijn hand en een barstje in de suikerpot. Alles was scherp, maar het voelde niet vertrouwd. Alsof ik in een heel gedetailleerde film was beland zonder kaartje te hebben gekocht.

Ik knipperde een paar keer en pakte mijn kopje vast. Het was nog een beetje warm. Dat had me gerust moeten stellen, vond ik, maar mijn hoofd was inmiddels druk bezig met een eigen onderzoek. Voelt dit normaal? Zag die tafel er net ook zo uit? Waarom voelt mijn hand raar, alsof het niet mijn eigen hand is?

Mijn hoofd deed niet meer mee aan het gesprek

Bram vroeg of ik zijn nieuwe buurt een beetje kende. Ik zei ja, terwijl ik geen idee had welke buurt hij bedoelde. Ik had de laatste minuut vooral besteed aan het controleren of de wereld nog hetzelfde was.

Mijn hart ging sneller. Ik voelde warmte onder mijn trui, maar mijn vingers waren koud. Achter de bar schoof iemand kopjes tegen elkaar. Normaal had ik dat geluid nauwelijks opgemerkt; nu leek het dwars door mijn hoofd te gaan.

Ik probeerde mezelf streng toe te spreken. Doe normaal. Je zit gewoon koffie te drinken. Dat hielp ongeveer net zoveel als tegen mijn laptop zeggen dat hij zijn best moest doen als hij vastliep.

Daarna probeerde ik Bram extra goed aan te kijken. Misschien, dacht ik, zou hij weer gewoon voelen als ik maar genoeg op zijn gezicht lette. Het tegenovergestelde gebeurde. Hoe langer ik keek, hoe vreemder het werd dat ik naar mijn vriend zat te kijken en hem toch niet echt dichtbij voelde.

Hij stopte midden in een zin en vroeg of het ging. Ik zei meteen: “Ja hoor, beetje moe.”

Dat was niet helemaal gelogen. Ik was negenentwintig, werkte als planner bij een klein evenementenbureau en had die week meerdere avonden achter mijn laptop gegeten. Maar op dat moment was ik niet gewoon moe. Ik was bang en wilde vooral niet dat hij dat zou zien.

Even geen grapje meer

Toen ik weer naar buiten keek, leken de mensen op de stoep onwerkelijk. Ze liepen langs het raam, trokken hun jassen dicht en verdwenen uit beeld. Ik wist dat ze er waren, maar ik kon het gevoel niet goed laten aansluiten bij wat ik zag.

Ik dacht: Wat als dit niet meer overgaat? Die gedachte maakte me nog banger. Mijn borst voelde strak en ik kreeg mijn adem niet zo diep als ik wilde. Het café, Bram, de tafel: alles leek tegelijk dichtbij en onbereikbaar.

Ik schaamde me dat ik daar zat tegenover een vriend die gewoon zijn verhaal wilde vertellen, terwijl ik alleen nog maar probeerde grip te krijgen op de ruimte om ons heen.

“Ik voel me ineens heel vreemd,” zei ik uiteindelijk. “Alsof alles niet echt binnenkomt.”

Bram keek even bezorgd. Hij vroeg of ik naar buiten wilde. Ik wist niet of dat zou helpen, maar binnen blijven en doen alsof lukte ook niet meer.

Met koude handen op straat

Buiten rook het naar natte stoep en uitlaatgassen. We gingen onder de luifel staan, omdat het nog steeds regende. Ik hield mijn handen om mijn ellebogen en probeerde langzaam uit te ademen. Niet heel elegant. Bij de eerste poging ging ik juist zo op mijn ademhaling letten dat ik me afvroeg of ik wel wist hoe die werkte. Een vaardigheid die ik toch al een tijdje op mijn cv had staan.

Bram bleef naast me staan zonder veel te zeggen. Na een tijdje vertelde ik dat ik het gevoel had dat ik door een ruit naar alles keek. Hij zei niet dat ik me aanstelde. Hij knikte alleen en vroeg of ik wilde zitten.

We gingen op een bankje bij de fietsenstalling zitten. Ik voelde de koude rand van het hout door mijn broek heen en luisterde naar een fietsbel. Het gevoel verdween niet ineens, maar ik hoefde er even niet meer tegen te vechten. Toen ik later opstond, voelde de straat nog steeds wat vreemd, alleen niet meer zo bedreigend.

Bram liep met me mee naar mijn trein. Ik zei dat ik thuis zou appen. Dat deed ik ook, al duurde het best lang voordat ik iets anders kon typen dan: “Ben thuis.”

De plank hoeft niet meteen op zijn plek

De volgende dag was ik vooral moe. Op kantoor merkte niemand iets bijzonders. Ik maakte mijn planning af en luisterde naar een collega die zich afvroeg waar de nietmachine was gebleven. Vanbuiten zag ik er vermoedelijk uit als iemand die te weinig had geslapen. Dat was in elk geval niet eens zo’n gekke inschatting.

Ik heb later opgezocht wat derealisatie is. Het gaf me wat rust om woorden te vinden voor dat vreemde, afstandelijke gevoel. Niet omdat ik het daarmee meteen kon uitzetten, helaas. Mijn hoofd had de gebruiksaanwijzing blijkbaar ook niet gelezen.

Wat mij helpt als het weer gebeurt, is minder hard proberen te bewijzen dat alles normaal voelt. Ik zet mijn voeten op de grond, voel bijvoorbeeld de rand van een stoel en vertel iemand wat er aan de hand is als dat lukt. Soms zakt de onrust een beetje. Soms blijf ik nog een tijd wiebelig en moet ik vooral accepteren dat ik me die avond niet helemaal mezelf voel.

Een week later stuurde Bram een foto van zijn kast. De plank lag er nog steeds naast. Ik moest lachen en vertelde hem dat ik het fijn vond dat hij die avond gewoon was gebleven. De volgende keer hoop ik weer beter naar zijn verhaal te kunnen luisteren. En anders weet ik inmiddels dat ik ook halverwege mag zeggen dat het even niet gaat.

✦ Gastblog

Dit verhaal is gedeeld door Tom uit onze community. We gebruiken alleen een voornaam of pseudoniem.

Wil jij ook je verhaal delen? Mail ons via story@feelgoodbrothers.com

Reacties

Lees meer verhalen zoals dit